تبلیغات
راهنمای سفر و گردشگری - طبیعت گردی - جاذبه های گردشگری و توریستی - رصدخانه مراغه

رصدخانه مراغه زمانی از مشهورترین رصدخانه های اسلامی بوده كه آوازه آن تمام جهان آن روز را فرا گرفته بود. روی تپه‌ ای در غرب مراغه در نزدیكی دو روستا به نام‌ های طالب‌ خان و حاجی‌ كرد قرار داشته‌ است كه دریاچه ارومیه را می‌توان از دور دست از آنجا دید. متاسفانه امروزه تنها پی های بخش های مختلف رصدخانه و بخشی از سدس سنگی آن باقی مانده است.

در روزگاری كه هنوز خبری از تلسكوپ و دوربین های نجومی نبود، خواجه نصیرالدین طوسی رصدخانه ای را بنا كرد كه سال ها به عنوان پیشرفته ترین رصد خانه جهان شناخته می شد. رصدخانه مراغه در مجموعه تاریخی افلاك نما برای مطالعات فصلی و نجومی دانشمندان ایرانی بنا شد .


سال 657 هجری در دوره هلاكوخان رصدخانه مراغه زیر نظر خواجه نصیر الدین طوسی فیلسوف و ریاضیدان و منجم بزرگ دوره ایلخانی و با همراهی عده ای از فضلا و دانشمندان در شهر مراغه بنا شد. ساختمان اصلی این رصدخانه به شكل برجی استوانه ای ساخته شده بود. این رصدخانه كتابخانه‌ ای شامل ۴۰۰ هزار جلد كتاب و ابزارهای اخترشناسی دارد. هولاكوخان برای نگهداری این سازمان پژوهشی موقوفه‌ های ویژه‌ای در نظر گرفت.  در سال های اخیر گنبدی برای حفاظت از بقایای این بنای ارزشمند بر روی بخشی از آن ساخته شده است.

در آن زمان رصدخانه فقط مخصوص رصد ستارگان نبود و یك سازمان علمی گسترده بود كه بیش‌تر شاخه‌های دانش درس داده می‌شد و مشهور ترین دانشمندان آن عصر در آن‌ جا گرد هم آمده بودند. همچنین در آن دوره ارتباط علمی ایران و چین به‌ دلیل استیلای مغولان بر هر دو سرزمین برقرار شده‌ بود، دانشمندان چینی در این مركز فعالیت داشتند.علاوه بر این، فیلسوف و فرهنگ‌ نامه‌ نویس مسیحی به نام ابن‌ العبری در رصدخانه مراغه به تدریس كتاب‌ های اصول اقلیدوس و المجسطی بطلمیوس مشغول بود.

برج مركزی كه وسیعترین فضای كشف شده را تشكیل می دهد قطری به اندازه 22 متر دارد ضخامت دیوار آن 80 سانتیمتر می باشد. فضای داخلی آن شامل یك راهرو و 6 اطاق می شود كه 4 اطاق مستطیلی شكل و 2 اطاق دیگر كه در سمت شمال و جنوب قرار گرفته‌اند شكل هندسی ندارند.

در جوار رصدخانه، سرایی عالی برای استفاده خواجه و منجمین ساخته شده و مدرسه علمیه ای جهت استفاده طلاب دانشجو نیز احداث گردیده بود. این كارها مدت 13 سال به طول انجامید، تا اینكه هلاكو درگذشت.با این حال  خواجه تا آخرین دقایق عمر خود تلاش نمود كه آن رصدخانه و كتابخانه از بین نرود و خللی در كار آنجا رخ ندهد و تقویم و زیج ایلخانی حاصل این تلاش بی وقفه بوده است. اما امروزه از بزرگ ترین مركز علمى منطقه، تنها قسمت هاى كوچكى بر بلنداى تپه مشرف به  شهر مراغه باقیمانده است. خوشبختانه در طول دهه پنجاه با كاوش هایى كه به سرپرستى دكتر پرویز ورجاوند انجام شد باقیمانده هاى این بنا مرمت شده است. در حال حاضر، گنبدی بزرگ به جهت حفظ بناهای باقیمانده بر روی آن قرار داده شده كه ظاهرا به صورت نمایشگاه نیز از آن استفاده میشود

خواجه نصیرالدین طوسی «زیج ایلخانی» را از روی رصدهای انجام ‌شده در رصدخانه مراغه تدوین كرده ‌است. زیج ایلخانی سده‌ها از اعتبار خاصی در بسیاری از سرزمین‌های آن زمان – از جمله در چین – برخوردار بوده ‌است و در سال ۱۳۵۶ میلادی (۳۰۰ سال پس از مرگ طوسی) ترجمه و در اروپا منتشر شد. قدیمی‌ ترین نسخه این زیج در كتابخانه ملی پاریس نگهداری می‌ شود.

رصد خانه مراغه، كه این روزها آثار كمی از آن به جا مانده است، یادگاری از دوران طلایی علم و فرهنگ ایران در دنیا به حساب می آید و در برپایی آن شخصیت های بزرگی مثل علامه قطب الدین فخرالدین مراغی، محی الدین مغربی، علی بن محمود نجم الدین الاسـطرلابی و دیگر بزرگان آن روزگار شركت داشته اند.

رصدخانه مراغه كه این روزها به عنوان یك اثر تاریخی و جاذبه گردشگری شناخته می شود، مهم ترین كاركرد را در دنیای نجوم آن روزگار داشته است. سال ها بعد، قوبیلای قاآن امپراطور چین و برادر هلاكو خان كارشناسانی برای آموزش و الگو برداری از رصدخانه مراغه به این شهر فرستاد تا طراحی اولیه این رصدخانه را كپی برداری كرده و بعد از مراجعت به چین رصدخانه ای با همین الگو بسازند. علاوه بر این، گفته می شود كه رصدخانه های سمرقند، استانبول و هند از روی رصدخانه مراغه ساخته شده اند.

برای دیدن این رصدخانه، باید به شهرستان مراغه در 147كیلومتری جنوب تبریز سری بزنید و آن را در زیر در گنبد سفید رنگی كه برای محافظت از بقایای آن ساخته شده، ببینید.


منبع: سایت راهنماسفر


طبقه بندی: راهنمای گردشگری ایران،
برچسب ها: رصدخانه مراغه، جاذبه گردشگری آذربایجان شرقی،

تاریخ : شنبه 28 مرداد 1396 | 03:28 ب.ظ | نویسنده : تک سیستم | نظرات